شرایط طلاق توافقی چیست؟
طلاق توافقی نوعی از طلاق است که در آن زن و شوهر با رضایت و تفاهم به پایان زندگی مشترک تصمیم می‌گیرند. در این فرآیند، توافقات طرفین درباره موضوعاتی مانند مهریه، نفقه، جهیزیه، حضانت فرزندان و حق ملاقات به‌صورت دقیق و مشخص تنظیم شده و به دادگاه ارائه می‌شود. دادگاه این توافقات را بررسی کرده و در صورتی که مطابق با قوانین مرتبط با زوجیت باشد، آن‌ها را تأیید و اجرایی می‌کند.
برای مثال، زوجین ممکن است توافق کنند که زوجه مهریه خود را ببخشد تا طلاق سریع‌تر انجام شود، یا اینکه تمام مبلغ مهریه طبق شرایط مشخص پرداخت گردد. همچنین ممکن است تصمیم بگیرند بخشی از مهریه را ببخشند و مابقی را به‌صورت توافقی دریافت کنند. تمامی این تصمیمات در حکم نهایی دادگاه منعکس می‌شوند. برخلاف باورهای اشتباه برخی منابع، طلاق توافقی نه تنها به صورت عرفی بلکه طبق قوانین صریح در آیین‌نامه‌های مربوط به قانون حمایت خانواده انجام می‌شود و روند آن مشخص و قانونی است.
شرایط مهریه در طلاق توافقی
طلاق توافقی بر اساس توافق میان زوجین درباره مسائل مختلف زندگی مشترک، از جمله مهریه، انجام می‌شود. نوع طلاقی که دادگاه در این موارد صادر می‌کند، طلاق خلع (از نوع بائن) است. در این نوع طلاق، زوجه می‌تواند بخشی یا کل مهریه خود را به‌عنوان بذل (بخشش) به زوج ببخشد و زوج این بخشش را بپذیرد.
قانون جدید طلاق توافقی 1405 چیست؟
در سال 1405، قانون طلاق توافقی با تغییراتی همراه شده که فرآیند طلاق را ساده‌تر و شفاف‌تر می‌کند. طبق این قانون، زوجینی که به‌طور متقابل برای جدایی توافق کرده‌اند، همچنان ملزم به ارائه مدارک مشخصی به دادگاه خانواده هستند. هرچند، الکترونیکی شدن برخی از مراحل این فرآیند، ثبت و پیگیری دادخواست را سریع‌تر کرده است.
برای اطلاعات بیشتر در مورد طلاق و دفاع از حقوق و منافع قانونی خود می‌توانید به مقاله بهترین وکیل طلاق تهران رجوع کنید.
3شرط اصلی طلاق توافقی
– در صورتی که یکی از زوجین پس از ارائه دادخواست اولیه طلاق توافقی پشیمان شود، دادگاه تا قبل از صدور گواهی عدم امکان سازش رأیی صادر نخواهد کرد، حتی اگر توافقنامه، وکالتنامه یا دادخواست امضا شده باشد.
– اگر پس از صدور رأی طلاق توافقی، مرد (زوج) از مراجعه به دفترخانه برای ثبت طلاق خودداری کند، طلاق ثبت نخواهد شد؛ مگر اینکه زن (زوجه) در حکم دادگاه یا از طریق وکالت در طلاق (معروف به حق طلاق) اختیار ثبت طلاق را داشته باشد.
– در صورتی که زن پس از صدور رأی پشیمان شود، مرد می‌تواند بدون نیاز به حضور او طلاق را ثبت کند. اما اگر این طلاق از نوع خلعی باشد، زن می‌تواند در طول مدت عده (سه ماه) به مهریه یا سایر حقوق مالی که بخشیده است، رجوع کند. برای پیشگیری از این مسئله، بهتر است در رأی دادگاه ذکر شود که زن حق رجوع به مابذل را ساقط کرده یا مهریه را ابراء کرده است.
همچنین این نکته هارا به خاطر داشته باشید:
– اگر توافقنامه طلاق توافقی به امضای هر دو طرف برسد اما طلاق ثبت نشود و یکی از زوجین پشیمان شود، توافقنامه از لحاظ قانونی اعتبار نخواهد داشت. علاوه بر این، اگر زن در دادگاه یا از طریق وکیل اعلام کند که مهریه را دریافت کرده ولی این ادعا نادرست باشد، ممکن است از این ادعا سوءاستفاده شود.
– برای جلوگیری از مشکلات احتمالی، هیچ‌گاه در صورت‌جلسه یا دادخواست ذکر نکنید که مهریه را دریافت کرده‌اید، مگر اینکه این موضوع واقعیت داشته باشد و مدرک رسمی آن را در اختیار داشته باشید.
نحوه تعیین و مطالبه مهریه در طلاق توافقی
تعیین میزان مهریه در طلاق توافقی به توافق زوجین بستگی دارد و قاضی در این زمینه نقشی ندارد. زوجین باید پیش از مراجعه به دادگاه، در مورد مهریه تصمیم‌گیری کنند و این توافق را در توافقنامه طلاق ثبت نمایند. تمامی جزئیات مربوط به مهریه باید به‌صورت دقیق در توافقنامه طلاق ذکر و به دادگاه ارائه شود.قاضی دادگاه صرفاً توافقنامه را بررسی و آن را در گواهی عدم امکان سازش درج می‌کند.
برای مشاهده نحوه دفاع و اطلاع از وکیل مهریه پیشنهاد می‌شود مقاله وکیل مهریه در تهران را بررسی کنید.
توافقاتی که زوجین در خصوص اموال مشترک، مانند ملک یا وسایل زندگی، انجام می‌دهند، ارتباطی به دادگاه خانواده ندارد و در رأی طلاق ذکر نمی‌شود. برای نمونه، اگر زوجین تصمیم بگیرند آپارتمان خود را بفروشند یا استفاده از آن را به یکی از طرفین واگذار کنند، این تصمیمات تنها بین خودشان معتبر است و باید در محاکم دیگر به آن‌ها استناد شود. در دادگاه‌های خانواده، به ویژه در تهران، این موارد در روند صدور حکم طلاق مورد بررسی قرار نمی‌گیرد و تنها توافقات مربوط به مسائل زناشویی بررسی و ثبت می‌شود.
مدارک لازم برای طلاق توافقی
برای ارائه درخواست طلاق توافقی، مدارک زیر باید تهیه و به دادگاه ارائه شوند:
1. عقدنامه یا رونوشت آن
2. ثبت‌نام در سامانه ثنا
3. وکالت در طلاق (در صورت وجود)
4. گواهی عدم انصراف از طلاق (در صورت نیاز)
مقاله کاربردی : دعوای ملکی
توافق در مورد مهریه
در بسیاری از موارد، زن ممکن است برای جلب رضایت شوهر به طلاق، بخشی از مهریه یا حتی کل آن را ببخشد. این بخشش می‌تواند کامل یا جزئی باشد و بستگی به خواسته‌ها و شرایط زوجین دارد. در برخی مواقع، زن برای رهایی از زندگی مشترک حاضر به بخشیدن مهریه می‌شود، به‌ویژه اگر زندگی با همسر برای او ناراضی‌کننده باشد.
بخشش مهریه
در شرایطی که مهریه بخشیده می‌شود، وکالتنامه باید شامل عبارات دقیق و قانونی باشد که به وکیل اختیار کامل در این زمینه را بدهد. اگر قرار است مهریه پرداخت شود، باید جزئیات کامل شامل مقدار و نحوه پرداخت در وکالتنامه ثبت گردد. عباراتی مانند “وکالت در بذل عین مهریه یا معادل آن” برای زوجه و “وکالت در قبول بذل عین مهریه یا معادل آن” برای زوج ضروری است.
مهریه و طلاق توافقی
طلاق توافقی بر اساس توافق میان زوجین درباره مسائل مختلف زندگی مشترک، از جمله مهریه، انجام می‌شود. نوع طلاقی که دادگاه در این موارد صادر می‌کند، طلاق خلع (از نوع بائن) است. در این نوع طلاق، زوجه می‌تواند بخشی یا کل مهریه خود را به‌عنوان بذل (بخشش) به زوج ببخشد و زوج این بخشش را بپذیرد.
عدم حضور زوجه در طلاق توافقی
برای آغاز فرآیند طلاق توافقی، حضور هر دو زوج یا وکلای قانونی آنان الزامی است. از ثبت دادخواست تا صدور گواهی عدم امکان سازش، امضای طرفین یا نمایندگان قانونی‌شان ضروری است. اگر مرد به زوجه وکالت در طلاق داده باشد، حضور زوجه در دادگاه الزامی نیست، اما زوج باید برای زوجه وکیل تعیین کند. در این حالت، وکیل زوجه تمامی مراحل قانونی را پیگیری کرده و امضاهای لازم را ارائه می‌دهد.پس از صدور رأی قطعی طلاق توافقی، اگر زوجه ظرف سه ماه مهلت اعتبار گواهی عدم امکان سازش در دفترخانه حضور نیابد، زوج می‌تواند طلاق را ثبت کند. بر اساس ماده ۳۵ قانون حمایت خانواده، در صورتی که زوج ظرف مهلت مقرر گواهی را به دفتر طلاق ارائه دهد و زوجه طی یک هفته حاضر نشود، سردفتر،پس از اخطار به طرفین مبنی بر حضور برای اجرای صیغه طلاق، دون حضور زوجه طلاق را ثبت کرده و این موضوع را به او اطلاع می‌دهد.
شرایط گرفتن مهریه پس از طلاق توافقی
در صورتی که زوجه در ازای مهریه، چک یا سفته دریافت کرده باشد و زوج از پرداخت آن امتناع کند، می‌تواند برای مطالبه حق خود به دادگاه مراجعه کند. با قطعی شدن حکم دادگاه، زوجه می‌تواند درخواست جلب یا توقیف اموال زوج را ارائه دهد. در صورتی که سند تجاری (چک یا سفته) موجود نباشد، زوجه باید دادخواست جدیدی برای مطالبه مهریه به دادگاه ارائه کند.
– اگر مهریه به‌صورت اقساطی تعیین شده و زوج از پرداخت اقساط امتناع کند، زوجه می‌تواند به دفتر طلاق مراجعه کرده و درخواست صدور اجراییه برای وصول اقساط را بدهد.
نپرداختن اقساط مهریه در طلاق توافقی
در طلاق توافقی، شرایط پرداخت مهریه، اعم از پرداخت نقدی یا اقساطی، در رأی دادگاه ثبت می‌شود. اگر پرداخت مهریه به‌صورت اقساطی تعیین شود، مثلاً 30 سکه با اقساط ماهیانه 1 سکه، سردفتر در زمان ثبت طلاق قبوض اقساطی را صادر می‌کند. این قبوض توسط زوج امضا و به زوجه تحویل داده می‌شود.
مراحل طلاق توافقی در دوران عقد
طلاق توافقی در دوران عقد روندی مشابه طلاق توافقی پس از آغاز زندگی مشترک دارد، اما تفاوت‌هایی نیز در جزئیات وجود دارد. منظور از دوران عقد، فاصله زمانی بین انجام عقد نکاح و شروع زندگی مشترک است. آنچه در این شرایط از نظر قانونی و شرعی اهمیت دارد، این است که آیا بین زوجین نزدیکی به معنای خاص رخ داده یا نه. در صورتی که نزدیکی کامل اتفاق افتاده باشد، شرایط دریافت مهریه متفاوت خواهد بود.
1. نزدیکی کامل و مهریه:
اگر رابطه زناشویی کامل بین زن و شوهر انجام شده باشد، زوجه حق دارد کل مهریه مندرج در عقدنامه را مطالبه کند. در این وضعیت، زوجین می‌توانند توافق کنند که مهریه به‌طور کامل پرداخت شود، به‌صورت اقساطی پرداخت گردد، یا بخشی از آن بخشیده شود. تصمیم‌گیری در این باره کاملاً به توافق بین طرفین بستگی دارد.
2. عدم نزدیکی و نصف مهریه:
در صورتی که نزدیکی بین زوجین صورت نگرفته باشد، زوجه تنها به نصف مهریه مستحق است. با این حال، تا زمانی که طلاق به‌طور رسمی ثبت نشده، زن می‌تواند کل مهریه را مطالبه کند. در زمان ثبت طلاق، مهریه به‌طور قانونی به نصف کاهش می‌یابد. البته زوجین می‌توانند با یکدیگر توافق کنند که زوجه تمام مهریه را ببخشد یا بخشی از آن را دریافت کند.
3. بذل مهریه در طلاق توافقی:
اگر زن در طلاق توافقی بخواهد مهریه خود را ببخشد، باید در حضور قاضی، مشاور، یا داور اعلام کند که از حق مهریه استحقاقی (یعنی نصف مهریه) صرف‌نظر می‌کند. بهتر است از به‌کار بردن عبارت “کل مهریه مندرج در سند نکاحیه” خودداری شود، زیرا در صورت عدم نزدیکی، زن تنها به نصف مهریه مستحق است.
شرایط پیگیری قانونی مهریه پس از طلاق توافقی
اگر پس از طلاق توافقی، زوج از پرداخت اقساط مهریه خودداری کند، زوجه می‌تواند از طریق دادگاه اقدام به مطالبه مهریه کند. ازدواج مجدد زن پس از طلاق، هیچ تأثیری بر حق او برای دریافت مهریه ندارد و زوجه همچنان می‌تواند حقوق خود را مطالبه کند. در صورتی که قبوض اقساطی مهریه توسط دفترخانه طلاق صادر شده باشند و زوج از پرداخت امتناع ورزد، زن این اختیار را دارد که به دفترخانه مراجعه کرده و درخواست صدور اجراییه کند.
طبق ماده ۲۲ قانون حمایت خانواده، دادگاه می‌تواند برای مهریه تا سقف ۱۱۰ سکه بهار آزادی یا معادل آن، حکم جلب زوج را صادر کند. اما برای مهریه‌ای که از این میزان بیشتر باشد، زوجه باید اموالی از زوج را معرفی کند تا برای توقیف به دادگاه یا اداره ثبت اسناد ارائه شود. همچنین، بر اساس قوانین جدید، ابتدا درخواست اجراییه باید از طریق اداره ثبت اسناد به ثبت برسد و پس از آن می‌توان اقدامات قانونی دیگر را انجام داد.
آیا طلاق توافقی بدون پرداخت مهریه امکان‌پذیر است؟
بله، طلاق توافقی می‌تواند بدون پرداخت مهریه انجام شود، اما تنها به این شرط که زوجه به‌طور کامل و با رضایت، مهریه خود را ببخشد. این بخشش باید کاملاً داوطلبانه باشد و هیچ‌کس حق ندارد زن را به این کار مجبور کند. در برخی موارد، زن برای گرفتن حضانت فرزندان یا به دلایل شخصی دیگر، ممکن است حاضر به بخشیدن مهریه شود. برای پیشگیری از مشکلات احتمالی در آینده، توصیه می‌شود که این توافق در دفاتر اسناد رسمی به ثبت برسد. همچنین، بهره‌گیری از یک وکیل مجرب می‌تواند کمک کند تا تمامی مراحل قانونی به‌طور دقیق و صحیح انجام شود.
رجوع به مهریه پس از طلاق توافقی
یکی از مسائل قابل توجه در طلاق توافقی، امکان رجوع به مهریه توسط زوجه است. شرایط مختلفی برای این موضوع وجود دارد:
– اگر زوجه در زمان طلاق دوشیزه (باکره) یا یائسه باشد، طلاق از نوع بائن است و هیچ امکانی برای رجوع به مهریه وجود ندارد. اما در صورتی که طلاق از نوع خلعی باشد، به این معنا که زوجه بخشی از مهریه یا مالی را به زوج بذل کرده باشد، امکان رجوع در ایام عده وجود دارد. اگر زوجه در این مدت به آنچه بذل کرده است، رجوع کند، طلاق به طلاق رجعی تبدیل می‌شود و در این شرایط، مرد نیز می‌تواند به زندگی مشترک بازگردد.
– مهلت رجوع: پس از پایان مدت عده، زن دیگر نمی‌تواند به بذل مهریه رجوع کند و این حق از بین می‌رود.
بخشش مهریه در دفتر ثبت اسناد رسمی
گاهی اوقات، زوجین ترجیح می‌دهند توافقات مالی خود، از جمله بخشش مهریه، را به‌صورت رسمی در دفتر ثبت اسناد رسمی به ثبت برسانند. در این حالت، زن می‌تواند به‌طور قانونی مهریه را ابرا (ببخشد) یا بذل کند. ثبت رسمی این توافقات موجب می‌شود حقوق هر دو طرف به‌طور کامل محفوظ بماند و از بروز مشکلات حقوقی در آینده جلوگیری شود. توصیه می‌شود هم‌زمان با بخشش مهریه، مرد نیز وکالت طلاق را به زن بدهد تا عدالت و امنیت حقوقی هر دو طرف رعایت شود.
امکان مطالبه مهریه بخشیده‌شده پس از طلاق توافقی
اگر زوجه پس از طلاق تصمیم بگیرد که مهریه‌ای را که بخشیده است، مطالبه کند، به این اقدام “رجوع به مهریه بذل‌شده” گفته می‌شود. این حق فقط در طول مدت عده طلاق (که معمولاً سه ماه است) وجود دارد. زوجه می‌تواند در این مدت به دفترخانه‌ای که طلاق در آن ثبت شده مراجعه کرده و درخواست رجوع به مهریه را ثبت کند. در این شرایط، نوع طلاق از بائن به رجعی تبدیل می‌شود، و مرد نیز این امکان را دارد که به زوجیت بازگردد. پس از پایان مدت عده، زن دیگر نمی‌تواند به مهریه بخشیده‌شده رجوع کند.
هزینه وکیل برای مهریه در طلاق توافقی
هزینه وکیل برای پیگیری مهریه در طلاق توافقی به عوامل مختلفی، از جمله میزان مهریه و پیچیدگی پرونده، بستگی دارد و معمولاً مبلغ ثابتی ندارد. حق‌الوکاله وکیل معمولاً شامل مرحله اجرا نیز می‌شود، اما ممکن است در برخی قراردادها هزینه‌های جداگانه‌ای برای مراحل مختلف ذکر شود.
حداقل حق الوکاله برای موضوع پیگیری مهریه 20 میلیون تومان است.
چگونه مهریه در طلاق توافقی بخشیده می‌شود؟
بخشش مهریه در طلاق توافقی کاملاً بستگی به توافق بین زوجین دارد. زوجه می‌تواند تصمیم بگیرد که کل مهریه یا بخشی از آن را ببخشد یا حتی درخواست کند که مهریه به‌طور کامل دریافت شود. این توافقات باید به‌صورت رسمی و با رضایت طرفین ثبت گردد. برای تسهیل این فرآیند، زوجین می‌توانند به وکلای خود وکالت دهند تا بدون نیاز به حضور مستمر، تمامی مراحل قانونی را انجام دهند.
طلاق توافقی در گروه وکلای شایان
گروه وکلای شایان روند طلاق توافقی را به شکلی ساده و مؤثر پیگیری می‌کند. ابتدا توافقات میان زن و شوهر به‌طور کامل و شفاف دریافت و در قالب یک صورت‌جلسه ثبت می‌شود که هر دو طرف آن را امضا می‌کنند. سپس وکلای متخصص دادخواست طلاق را به نمایندگی از زوجین در دادگاه خانواده ارائه می‌دهند.